Bài thuốc dân gian chữa cảm mạo của tía tô
1.Giới thiệu về cây tía tô
Cây tía tô (Perilla frutescens) là một loại cây có nguồn gốc từ Đông Á, phổ biến ở khu vực như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, và Việt Nam. Cây tía tô có nhiều công dụng hữu ích, không chỉ làm nguyên liệu chế biến thực phẩm mà còn được sử dụng trong y học dân gian.
Công dụng chính của cây tía tô trong y học dân gian gồm:
- Điều trị bệnh tê thấp: Tê thấp là một bệnh lý liên quan đến hệ thần kinh, gây ra cảm giác tê, mất cảm giác ở tay và chân. Lá tía tô được sử dụng như một bài thuốc truyền thống trong việc giúp cải thiện triệu chứng của bệnh tê thấp.
- Trừ đờm và ho: Cây tía tô có tính năng thông mũi, giúp hỗ trợ điều trị các vấn đề về đường hô hấp như đờm và ho.
Ngoài ra, cây tía tô còn có các tên gọi khác như Tô ngạnh (dùng cho cành), Tử tô (dùng cho hạt), và Tô diệp (dùng cho lá). Tên khoa học của nó là Perilla frutescens, thuộc họ Lamiaceae.
- Thân: Cây tía tô có thân mềm, cao khoảng 0,5-1,5 mét. Thân cây thường có màu tím hoặc màu xanh lá cây.
- Lá: Lá của cây tía tô có hình trứng, hình bầu dục hoặc hình tam giác, có mép răng cưa. Mặt trên của lá thường có màu xanh tươi và mặt dưới có màu tím hoặc tía. Đặc điểm màu tím là đặc trưng của cây tía tô, tạo nên vẻ đẹp độc đáo của nó. Lá cây có mùi thơm đặc trưng và được sử dụng trong nấu ăn và chế biến thực phẩm.
- Hoa: Hoa của cây tía tô có màu trắng hoặc tím nhạt, tụ thành chùm nhỏ ở đỉnh các nhánh. Hoa cây tía tô thu hút côn trùng thụ phấn.
- Hạt: Sau khi hoa cây tía tô được thụ phấn, nó sẽ tạo thành trái hạt nhỏ màu nâu, chứa các hạt giống.
- Rễ: Rễ của cây tía tô phát triển mạnh và phân cành, giúp cây dễ dàng lấy dưỡng chất từ đất.
Ngoài các đặc điểm trên, cây tía tô còn có các loại cây tía tô có màu lá đặc biệt như tía đỏ và tía trắng. Những loại cây này có màu lá đẹp và được trồng để làm cây cảnh hoặc để sử dụng trong ẩm thực.
Hạt tía tô chứa khoảng 40% lượng dầu, và trong lượng dầu này có chứa acid béo chưa bão hòa, đặc biệt là acid alpha-linoleic. Acid alpha-linoleic thuộc nhóm omega-3, một loại acid béo thiết yếu cho cơ thể, tức là cơ thể không tự tổng hợp được và cần phải cung cấp từ nguồn thực phẩm. Omega-3 có nhiều lợi ích cho sức khỏe tim mạch và hệ thần kinh.
Còn về lá tía tô, chúng chứa khoảng 0,2% tinh dầu, và tinh dầu này chứa các thành phần chính như aldehyde, xeton, hydrocarbon, furan,…. Những hợp chất này tạo nên mùi thơm đặc trưng và hương vị đặc biệt của lá tía tô, làm cho nó trở thành một nguyên liệu hương thảo và gia vị quý giá trong nhiều món ăn và đồ uống.
Cả hạt và lá tía tô đều có nhiều ứng dụng trong ẩm thực và y học dân gian, nhờ vào thành phần dưỡng chất và hương vị độc đáo của chúng
2. Bài thuốc dân gian chữa cảm mạo của tía tô
Đây là một số bài thuốc dân gian sử dụng tô diệp (lá cây tía tô) để giúp chữa cảm mạo và giảm triệu chứng như giải cảm, thoát mồ hôi.
Cách 1: Trộn lá tô diệp với cháo gạo tẻ:
Nguyên liệu:
- Lá tô diệp (tô ngạnh) rửa sạch và thái nhỏ.
- Gạo tẻ và nước để nấu cháo.
Cách làm:
- Nấu cháo gạo tẻ bình thường.
- Khi cháo đã chín, thêm lá tô diệp đã thái nhỏ vào cháo.
- ăn cháo khi còn nóng.
Cách 2: Nước uống từ lá tô diệp:
Nguyên liệu:
- 15 – 20 gram lá tô diệp (tô ngạnh).
- Muối và nước sôi.
Cách làm:
- Rửa sạch lá tô diệp.
- Ngâm lá tô diệp trong nước muối pha loãng trong 5 – 10 phút.
- Giã nát lá tô diệp sau khi đã ngâm.
- Thêm một ít nước sôi vào lá tô diệp đã giã nát, sau đó lọc lấy nước thuốc.
- Uống nước thuốc này. Sau khi uống, nằm nghỉ và đắp chăn kín để thuốc phát huy tác dụng. Bài thuốc này chỉ áp dụng cho trẻ em và người già.
Cách 3: Sử dụng nước tô diệp để xông và ngâm chân:
Nguyên liệu:
- Lá tô diệp (tô diệp).
- Nước sôi.
Cách làm:
- Nấu nước từ lá tô diệp.
- Dùng nước tô diệp để xông hơi hoặc ngâm chân, giúp đẩy mồ hôi ra ngoài và giải cảm.
