Bài thuốc Đông y trị chứng tiêu chảy kéo dài do tỳ hư
1.Thông tin về dược liệu hoài sơn (củ mài)
Củ hoài sơn (còn gọi là củ mài, thự dự, khoan mài, sơn dược) là một dược liệu quý được sử dụng rộng rãi trong Đông y, trong nhiều món ăn bổ dưỡng.Hỗ trợ chữa trị nhiều vấn đề sức khỏe như suy dinh dưỡng, suy nhược cơ thể, ăn uống kém, di tinh, bạch đới, thận hư và viêm phế quản mãn tính. Ngoài ra, củ hoài sơn còn được cho là có khả năng bồi bổ sức khỏe và phục hồi thể trạng sau khi ốm.
Đặc điểm và phân bố: Củ hoài sơn là thân rễ của cây khoai mài (Dioscorea opposita). Cây khoai mài có dạng dây leo thường mọc dại và có nguồn gốc từ vùng Đông Á và Đông Nam Á.Củ có hình trụ tròn, hơi dẹt ăn sâu xuống đất.
Tên gọi khác và tên khoa học: Ngoài tên chính là củ hoài sơn, còn có một số tên gọi khác như củ mài, thự dự, khoan mài, sơn dược. Tên khoa học của cây là Dioscorea opposita.
Họ: Cây hoài sơn thuộc họ Củ nâu (Dioscoreaceae).
Các thành phần hóa học có chứa trong củ mài:
- Protid (Protein): Protid là thành phần hữu ích giúp cung cấp nguồn dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Protein đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và sửa chữa tế bào, cũng như trong quá trình chuyển hóa và tạo năng lượng.
- Glucide (Carbohydrate): Glucide là nguồn năng lượng chính cho cơ thể. Chúng cung cấp đường để cung cấp năng lượng cho các hoạt động hàng ngày và duy trì chức năng cơ bản của cơ thể.
- Chất nhầy (Mucilage): Chất nhầy có tính chất dẻo, nhằm hỗ trợ trong việc làm dịu và bảo vệ niêm mạc dạ dày và tá tràng. Chất nhầy còn có khả năng bảo vệ niêm mạc hô hấp và giúp làm giảm tình trạng viêm.
- Lipid (Fat): Lipid cung cấp năng lượng dự trữ cho cơ thể và tham gia vào việc hấp thụ các vitamin tan trong dầu. Lipid cũng có vai trò quan trọng trong cấu trúc tế bào.
- Choline: Choline là một chất quan trọng cho chức năng não bộ, hệ thần kinh và quá trình chuyển hóa chất béo.
- Allantoin: Allantoin có khả năng làm dịu và giúp tái tạo tế bào da, giúp làm giảm viêm và kích ứng.
- Dioscin: Dioscin là một saponin có khả năng kháng viêm và có thể có tác dụng giảm đau.
- Sapotoxin: Sapotoxin là một loại saponin có tác dụng tạo bọt và có khả năng chống viêm.
- Dopamine: Dopamine là một chất dẫn truyền thần kinh có tác dụng điều chỉnh tâm trạng và cảm xúc.
- D-abscinin: D-abscinin có khả năng chống viêm và kháng vi khuẩn.
2. Bài thuốc Đông y trị chứng tiêu chảy kéo dài do tỳ hư
Bài thuốc 1:
- Thành phần: Bạch truật (80g), đảng sâm (80g), chích cam thảo (80g), sơn dược (80g), bạch linh (80g), trần bì (30g), sa nhân (40g), liên nhục (40g), ý dĩ nhân (40g), cát cánh (40g), sao biển đậu (60g)
- Cách thực hiện:
- Đem các thành phần thảo dược trên tán thành bột mịn.
- Trộn đều các bột thảo dược với nhau.
- Mỗi lần dùng 8-12g bột hỗn hợp này, hòa vào nước sôi để nguội.
- Nếu sử dụng cho trẻ em, nên giảm liều lượng.
Bài thuốc 2:
- Thành phần: Ý dĩ nhân (10g), sơn dược (15g), 1 gan gà (cắt nhỏ)
- Cách thực hiện:
- Đem ý dĩ nhân, sơn dược tán thành bột mịn.
- Trộn bột thảo dược với gan gà, thêm ít giấm và đem hấp cơm.
- Chia thành 2 lần ăn (sáng và tối).
Bài thuốc 3:
- Thành phần: Gạo tẻ (50-100g), hoài sơn (40-80g)
- Cách thực hiện:
- Sao gạo tẻ đến khi hơi vàng.
- Cho hoài sơn vào gạo tẻ sao vàng.
- Đem cả hai thành phần sắc lấy nước uống.
Bài thuốc 4:
- Thành phần: Sa nhân (20g), trần bì (20g), hoài sơn (200g), ý dĩ nhân (200g), bạch biển đậu (200g), liên nhục (100g), cốc nha (100g), nhục đậu khấu (30g)
- Cách thực hiện:
- Sắc nước từ sa nhân, trần bì và nhục đậu khấu.
- Tán bột mịn từ hoài sơn, ý dĩ nhân, bạch biển đậu, liên nhục và cốc nha.
- Hòa bột thảo dược tán mịn với nước sắc đã sắc lấy từ sa nhân, trần bì và nhục đậu khấu, cùng với ít mật.
