Bài thuốc Đông y chữa quai bị với gấc
1. Giới thiệu về gấc
Cây gấc là một loại cây quen thuộc và phổ biến tại Việt Nam. Nó thường được trồng thành từng giàn, tạo nên cảnh quan đẹp trong các khu vườn và nông trại. Cây gấc không chỉ có giá trị thẩm mỹ mà còn có nhiều công dụng trong ẩm thực và chữa bệnh.
Tên gọi khác của cây gấc là “mộc miết.” Tên khoa học của cây gấc là Momordica cochinchinensis, và nó thuộc vào họ cây bầu bí, với pháp danh khoa học là Cucurbitaceae.
Có hai chủng loại chính của cây gấc:
- Gấc nếp: Quả của loại này có ruột màu đỏ, ăn không ngấy, quả to, rất sai quả, gai quả dày và chứa nhiều hạt.
- Gấc tẻ: Quả của loại này có ruột màu vàng, quả nhỏ, gai quả thưa và ít hạt.
Ngoài việc sử dụng trong ẩm thực như làm xôi gấc và gia vị, cây gấc còn được sử dụng trong việc chữa trị các bệnh về mắt và mụn nhọt. Ngoài ra, gấc cũng được cho là có khả năng phòng ngừa ung thư.
Trong quả gấc, hạt gấc, lớp màng hạt gấc và dầu gấc đều có chứa các thành phần dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe. Dưới đây là mô tả về thành phần dinh dưỡng của từng phần
Quả gấc:
- Chất xơ: Giúp tăng cường chức năng tiêu hóa và giảm nguy cơ táo bón.
- Vitamin A: Có tác dụng tốt cho sự phát triển của mắt và làm giảm nguy cơ các vấn đề về mắt.
- Vitamin C: Hỗ trợ hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại vi khuẩn và vi rút.
- Vitamin E: Là một chất chống oxi hóa mạnh, giúp bảo vệ da khỏi tổn thương do tác động của môi trường và lão hóa da.
- Carotenoids (lycopen, beta-carotene và zeaxanthin): Là những chất chống oxi hóa có thể giúp ngăn ngừa các bệnh về tim mạch và ung thư.
Hạt gấc:
- Chất xơ: Có lợi cho tiêu hóa và giúp duy trì sự bình thường của hệ tiêu hóa.
- Protein: Có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và sửa chữa các tế bào trong cơ thể.
- Chất béo: Có các axit béo thiết yếu, giúp bảo vệ các cơ quan và cân bằng mức cholesterol.
Lớp màng hạt gấc:
- Chất xơ: Có tác dụng tương tự như chất xơ trong quả gấc, hỗ trợ tiêu hóa.
- Vitamin C: Hỗ trợ hệ miễn dịch và bảo vệ cơ thể khỏi vi khuẩn và vi rút.
Dầu gấc:
- Vitamin E: Là chất chống oxi hóa, giúp bảo vệ da khỏi tổn thương do tác động của môi trường và lão hóa da.
- Carotenoids (lycopen, beta-carotene và zeaxanthin): Có tác dụng bảo vệ cơ thể khỏi các gốc tự do có hại và giúp ngăn ngừa các bệnh về tim mạch và ung thư.
- Các axit béo thiết yếu: Có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cơ quan và cân bằng mức cholesterol.
Đáng chú ý rằng, dầu gấc thường chứa các chất dinh dưỡng nhiều hơn so với phần thịt gấc và hạt gấc, vì vậy nó thường được tận dụng để làm thực phẩm và sản phẩm chăm sóc da.
2. Bài thuốc Đông y chữa quai bị với gấc
Bài thuốc Đông y sử dụng quả gấc để trị quai bị có thể giúp giảm sưng và đau tại vị trí quai bị. Dưới đây là mô tả chi tiết về các bài thuốc:
Bài thuốc 1:
- Nguyên liệu: 3-4 hạt gấc.
- Cách thực hiện: Đem đốt 3-4 hạt gấc cho thành than. Rồi chiếu rách 5g đốt thành than. Sau đó, trộn hai vị thuốc trên với nhau và pha với dầu vừng để tạo thành một hỗn hợp đều.
- Cách sử dụng: Bôi hỗn hợp lên vị trí quai bị sưng. Dùng tay nhẹ nhàng xoa bóp để hỗn hợp thẩm thấu vào da. Sử dụng 3-4 lần mỗi ngày.
Bài thuốc 2:
- Nguyên liệu: 2-3 hạt gấc.
- Cách thực hiện: Mài 2-3 hạt gấc thành bột và trộn với 10ml giấm thanh hoặc rượu trắng để tạo thành một hỗn hợp đều.
- Cách sử dụng: Bôi hỗn hợp lên vị trí quai bị sưng. Dùng tay nhẹ nhàng xoa bóp để hỗn hợp thẩm thấu vào da. Lặp lại quá trình bôi nhiều lần trong ngày.
Bài thuốc 3:
- Nguyên liệu: 3-4 hạt gấc.
- Cách thực hiện: Đem đốt 3-4 hạt gấc cho thành than. Sau đó, trộn than gấc với dầu vừng, giấm thanh hoặc rượu để tạo thành một hỗn hợp đều.
- Cách sử dụng: Bôi hỗn hợp lên vị trí quai bị sưng. Dùng tay nhẹ nhàng xoa bóp để hỗn hợp thẩm thấu vào da. Sử dụng 3-4 lần mỗi ngày.
